De boodschap van knoken

Vandaag heb ik weer eens een bezoekje gebracht aan de kerk van broeder Hugo, de heremiet van Warfhuizen. Zittend in het kleine rijk versierde kerkje werd ik meegevoerd naar de vreemde en betoverende wereld van de in het Latijn gezongen getijden. Bijna buitenaards, niet van deze wereld. Gestommel achter het altaar, de zon die schaduwen tegen de muur werpt van de kluizenaar die de klok luidt. We zien hem niet – we horen hem alleen. Een prachtige tenor die sereen en sonoor de Psalmen en antifonen zingt. En dan, als hij klaar is, is er weer die gulle lach. Hij had een Klein getijdenboek voor mij bemachtigd en schonk het mij.

Opnieuw ontstond een gesprek en we kregen het over reliekenverering. Dit kerkje bezit er vele, zo vertelt hij ons: een stukje bot, een haar, wat gruis – resten van heiligen. Een vreemde bezigheid, vinden wij protestanten en dat vertelde ik hem. We kregen vriendelijk maar beslist een lesje relieken-leer dat indruk maakte. Relieken herinneren ons eraan dat geloven hier en nu gebeurt, vertelt de kluizenaar, hier op deze aarde, hier in dit leven. De gekoesterde ‘knoken’ van heiligen – het zijn de woorden van broeder Hugo – vertellen dat het kan: leven in gehoorzaamheid, leven in de navolging van Jezus.

Laat ik broeder Hugo zelf maar even aan het woord laten (van zijn eigen weblog):

‘Het hart van het christendom is de menswording van Christus. Hij kwam niet als een sprookjesplaatje-met-afgevend-goud ter wereld in een land lang geleden en ver hier vandaan, maar banjerde vrolijk rond op dezelfde aarde waar jij en ik ook op rondbanjeren. Hij ademde dezelfde lucht, dronk dezelfde wijn, at hetzelfde brood als wij (nou ja, niet van bakker Peters uit Leens, maar toch.).

[…] Hij leefde niet alleen werkelijk onder ons toen Hij rondtrok met zijn leerlingen; Hij doet dat nog steeds. Nog sterker: God is de Essentie van onze werkelijkheid, van alles wat werkelijk is (voor de kamergeleerden: ik bedoel het niet pantheïstisch) en de Tegenpool van alles wat werkelijkheid ontbeert, wat onwerkelijk is.

Dat is allemaal waar en prachtig, maar helaas zijn wij mensen besmet met onwerkelijkheid, onwaarheid, angst en gebrek aan geloof. En dan lijken de gebeurtenissen uit de Evangelieën vaak heel ver weg en lang geleden. Dan lijkt het inderdaad of ze zich in de wereld afspelen waar ook de waternymfen en pixies huizen, de bostrollen en toverfeeën: de wereld van de sprookjes, ten Oosten van de zon en ten Westen van de maan, rechtsaf bij de tweede ster en dan rechtdoor tot het ochtend wordt.

Alle gekheid op een stokje: de heiligen en hun relieken zijn een tegengif tegen dat gevoel van onwerkelijkheid. Heiligen zijn mensen zoals jij en ik’.

Tot zover broeder Hugo. Nee, ik werd er niet devoter van, staande voor het schrijn met daarin een ‘knook’ van de door Friezen vermoorde Bonifatius. Maar ik begreep zijn verhaal wel. Natuurlijk, dat wil ik ook blijven geloven: het moet hier en nu en in dit leven gebeuren. En dat kan ook – God sta ons bij! – het kan ook: Koninkrijk van God in de polder. Emerging churches hebben het dan over incarnationele theologie – noem dat maar eens niet vreemd! - Roomsen bewaren relieken, en ik… ik blijf het allemaal vreemd vinden.

Maar na de betovering van de Latijnse gezangen sta ik weer met twee benen op de grond. Vrolijk stappen we de kerk uit, de wereld in. Daar waar het gebeuren moet. Broeder Hugo is hard op weg mijn favoriete kluizenaar te worden.

Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl

Kijk hier eens op het weblog van broeder Hugo