zaterdag, januari 02, 2010

Een sombere koningin verdient twitter

Afgelopen week vroeg de redactie van het Dagblad van het Noorden mij te reageren op de kersttoespraak van de koningin. Vandaag verscheen het in de krant. Omdat de krant het zelf online nog niet biedt doe ik dat zelf maar.

Eerst de kersttoespraak zelf, voor wie het gemist heeft.





Een sombere koningin verdient twitter

Sinds ik twitter kijk ik minder TV. Mijn twittervrienden behoeden mij voor onzin. Zeggen zij dat iets de moeite waard is, dan is dat meestal zo. Zodoende ontdekte ik in de loop van eerste kerstdag dat ik iets gemist had aan de Kersttoespraak van Hare Majesteit. Heftige bijval en emotionele verongelijktheid in 140 tekens streden om de voorrang. De twittergemeenschap leek uit haar doen - waarmee had de Majesteit de twitteraars zo geraakt?

Een sombere vorstin

Wie welwillend luisterde hoorde een prachtig pleidooi voor naastenliefde en burenhulp: “Onze wereld heeft mensen nodig met passie en betrokkenheid, die een plaats geven aan wie zijn buitengesloten, die klaar staan voor hun medemensen en die blijven geloven in het goede. […] Zonder enig wij-gevoel’ wordt ons bestaan leeg”.

Maar de toon van koningin Beatrix was somber, bijna klagerig. Het deed denken aan haar smartelijke zucht op Koninginnedag 2009 – daar was toen alle reden voor: Karst Tates doodde in een wrede actie 7 mensen en zichzelf. Wie zal het haar kwalijk nemen dat die herinnering haar nog kwelt? Met wie kan zij die ervaring delen, zij die gedwongen achter een scherm van beveiliging moet leven en haar buren nauwelijks zal kennen?

Vroeger was alles beter

In haar analyse plaatst de koningin de goede oude tijd van burenhulp en nabuurschap tegenover de moderne mens die alleen nog met zichzelf bezig is, die weg kijkt van de ander, die ogen en oren sluit voor de omgeving. “De moderne technische mogelijkheden lijken mensen wel dichter bij elkaar te brengen maar ze blijven op 'veilige' afstand, schuilgaand achter hun schermen.”

De koningin heeft gelijk – internet biedt boze, asociale en kwaadwillende mensen grote mogelijkheden om anoniem grief en gram te spuien. De comments op websites bieden een riante blik op het schuim der natie en niemand behalve de schrijvers zelf lijken daar gelukkig van te worden. De vrije toegang tot en totale openheid van het internet legt veel domheid en agressie in onze samenleving bloot. Had de majesteit daar 10 of zelfs 5 jaar geleden over geklaagd, dan had ze een applaus verdiend.

Twitter lijkt nergens op

Maar het internet verandert snel. De afgelopen 10 jaar is het vooral een sociaal medium geworden. Op Hyves, Facebook, LinkedIn en Twitter tonen mensen wie ze zijn en verbinden zich met elkaar. Geen anonimiteit, maar openheid en transparantie. Het doet nieuwe vormen van communicatie ontstaan, nieuwe ontmoetingen, nieuwe gemeenschappen – een explosie van sociaal kapitaal!

Dat nieuwe is onvergelijkbaar anders dan de ‘gewone’ ontmoetingen en gemeenschappen die we kennen. Maar ze zijn beslist niet minder echt. Het zijn echte, levende, voelende en betrokken mensen die elkaar ontmoeten – zij het op een nieuwe manier. Niet in plaats van bestaande ontmoetingen, maar ernaast. Maar wel anders! Clay Shirky zegt: “Facebook lijkt nog het meest op… Facebook” – van Twitter kun je hetzelfde zeggen: het lijkt nergens op!

Een eerlijk medium

Actieve twitteraars en hyvers vertellen mooie verhalen over de sociale kracht van internet. Hoe het mensen elkaar doet vinden, hoe het snelle hulp kan organiseren, hoe het mensen elkaar laat helpen (ook bij het schrijven van dit artikel dachten trouwe twitteraars mee), hoe het online en offline werelden met elkaar verbindt.

Twitter is op dit moment veruit het krachtigste sociale medium: het maakt je deel van collectieve intelligentie, creativiteit en betrokkenheid. Je netwerk toont wie jij bent. Ben je eenkennig, dan zal je netwerk bestaan uit gelijkdenkenden. Ben je egocentrisch, dan zal je netwerk klein zijn. Ben je onbetrouwbaar, dan zal ook je netwerk dat zijn. Maar ben je daarentegen betrokken, hulpvaardig, bereid om een ander een hand te reiken, dan zal je netwerk dat spiegelen en teruggeven. Twitter is zo sociaal en betrokken als de mensen die het gebruiken. Een eerlijker en confronterender medium hebben we nog niet gekend. Een socialer medium evenmin!

Een twitterende koningin

Maar wie het van buiten bekijkt ziet vrijwel niets van al die sociale schoonheid. Het grootste gevaar is daarom nu een scheiding tussen mensen die wel de sociale media gebruiken en zij die vanuit verkeerde beeldvorming haar mijden. Aan die scheiding heeft de koningin helaas bijgedragen en dat is te betreuren.

Ik zie dan ook maar één oplossing: Hare Majesteit zal moeten gaan twitteren. Het zal haar wereld vergroten, haar eenzaamheid doorbreken en misschien zelfs haar verdriet verzachten. Van mij zal ze het niet aannemen. Misschien kan de twitterende koningin Rania van Jordanië haar overhalen?

Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl

P.S.: Luister hier naar het verhaal van die andere koningin: queen Rania Al Abdullah van Jordanie


maandag, december 28, 2009

Balans opmaken tussen oud en nieuw

[tekst van de Najaars-nieuwsbrief]


Lieve mensen,

Het einde van het jaar is een tijd van terugkijken en vooruitkijken. De balans wordt opgemaakt: waar kom ik vandaan, waar sta ik nu, waar ga ik heen? Voor mij dit jaar geen makkelijke opgaaf.

Want waar ik op terugkijk is een roerig en moeilijk jaar en een jaar met vele gezichten. Ik kijk in het grimmige gezicht van mijn burnout, in het verdrietige gezicht van het afscheid van Siddeburen, in het bleke gezicht van de onzekerheid. Dat is wat dit jaar zwaar maakte, voor mij en voor ons hele gezin. Nu we in Groningen zitten kijken we terug, maar het is nog niet voorbij. Nog altijd worstel ik met vermoeidheid en onzekerheid. Het is me de afgelopen maanden niet gelukt om een nieuwe baan te vinden en ook het starten van mijn eigen bedrijf verloopt minder voorspoedig dan ik wilde. Dat maakt de nabije toekomst in financiële zin donker…

Maar bij het omkijken zie ik ook de blije gezichten van mijn vrouw en kinderen die zichtbaar gelukkiger zijn in Groningen. En ik zie mijn eigen gezicht, pronkend op de kaft van een boek. Want 2009 was het jaar van ‘Van de kaart’. In januari schreef ik het, in juni verscheen het en sindsdien voedt het vele debatten en gesprekken en daagt het mensen uit hun eigen verhaal aan mij te vertellen. Het stemt me dankbaar. Net zo dankbaar als de mooie uitdagingen die ik kreeg om op verschillende podia te spreken over tal van onderwerpen. Het afgelopen jaar maakte mij tot de ‘twitterende dominee’ en ik heb dat als geuzennaam omarmd. Want ik vertel graag over de mogelijkheden die ik zie voor de kerk op het internet. En met experimenten als Serious Churches doe ik veel ervaring op.

Er valt veel meer te zeggen – maar niet alles hoeft in de nieuwsbrief. Als ik vooruit kijk, zie ik ook vele dingen: aan mooie plannen en dromen geen gebrek. Een nieuw boek (Authentiek) is in de maak, mijn bedrijf ‘ChurchLab’ is in ontwikkeling, blogs en artikelen willen geschreven worden… Maar ik zie ook donkere wolken. Financiële zorgen vormen een energielek van enig formaat en trekken een wissel op mijn gezondheid. Mooier kan ik het niet maken – dit is wie ik ben, hier is waar ik ben.

Een nieuw jaar ligt voor ons – 2010 - even maagdelijk als pasgevallen sneeuw. Nog geen voetstappen, nog geen vuil. Alles is nog mogelijk. Een nieuw jaar is beloftevol en ik wil het vertrouwensvol ingaan. Ook jou wens ik in het nieuwe jaar al het goede!

Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl

P.S. Voortaan de nieuwsbrief ontvangen? Vraag hem hier aan.

woensdag, december 16, 2009

Serious Churches


Sinds 2006 ben ik een groot fan van Serious Request - drie dj’s, zes dagen in een glazen huis, zonder eten, draaien verzoekplaten voor geld voor een goed doel en maken op die manier 24 uur per dag non-stop radio. Ik weet nog de eerste keer dat ik het zag, op het Neude in Utrecht. Urenlang heb ik gefascineerd staan kijken hoe drie mensen in een glazen huis een beweging op gang weten te brengen in het hele land. Ik zag hoe mensen eenvoudigweg geld door de brievenbus schoven zonder zelfs nog maar een plaatje aan te vragen. Thuisgekomen was ik gekluisterd aan de radio, de tv en het internet. Want ook dat fascineerde mij: de brede multimediale aanpak van de actie.

Een jaar later, kerst 2007, startte ik als dorpspastor in het Groningse Siddeburen een eenvoudige actie op mijn eigen weblog en zag tot mijn verbazing honderden euro’s gedoneerd worden. Dat ik als pastor mij zo nadrukkelijk uitsprak voor deze actie bleek overigens nieuwswaardig want het verscheen op verschillende plekken in de kerkelijke media. Mijn drijfveer om me in te zetten voor de actie had te maken met mijn overtuiging dat Serious Request precies laat zien waar het in het Koninkrijk van God om gaat: delen en vreugde!

Nu zijn we nog twee jaar verder en woon ik in Groningen. En ziedaar, Groningen is ook de stad waar dit jaar het Glazen Huis staat. Je begrijpt dat het me goed doet. Lange tijd kon ik niet bedenken wat ik zou kunnen betekenen voor de actie dit jaar. Gisteren wist ik het plotseling wel: kerken oproepen tot solidariteit. En dus start ik vandaag de actie Serious Churches.

Dit is het idee: plaatselijke kerken worden solidair met de dj’s in het Glazen Huis. Hun laatste nacht is stellig de zwaarste en daarom komen we juist die nacht in actie. Kerken in heel het land blijven een nacht lang open. Hoe en wat, dat is aan hen. We hebben maar een week... maar in een week kan toch veel gebeuren. De betreffende kerk voert actie voor een song die de dj’s een hart onder de riem zal steken. En dat voor een bedrag dat hen ook blij maakt. Hopelijk bellen kerken het Glazen Huis in die laatste nacht plat! Het is tenslotte voor een goede zaak: de bestrijding van malaria!

Of het gaat lukken? Ik heb geen idee. Predikanten en pastoors hebben het druk in deze tijd, zij moeten ontzien worden. Maar zoveel is er ook niet nodig. Een paar enthousiastelingen, toestemming van de koster en een mooi liedje... Nou ja, en de moed om een lange nacht door te halen!

Kijk voor meer informatie op seriouschurches.nl
of volg de actie op twitter.com/seriouschurches
Boele P. Ytsma

vrijdag, december 04, 2009

Nu we er toch zijn - of: de zin van het leven


Ter gelegenheid van het project De Nachtzoen sprak ik enige weken geleden kort met Annemiek Schrijver. Het werd een wonderlijk gesprekje, waarin ik tot twee keer toe een gedeelte voorlas uit een oud avondlied (Gezang 391) en waarin ik tot mijn eigen verrassing tot twee keer toe geen antwoord had op een vraag van Annemiek: ‘wat is de zin van het leven?’ en ‘wat is jouw drijfveer, jouw motor?’ Ik wist het niet. En eerlijk gezegd, weet ik daar ook nu geen antwoord op te geven.

Toen ik de studio verliet hoopte ik dat die twee stilgevallen momenten niet in het uiteindelijke filmpje zouden terechtkomen - we hadden immers nog zoveel meer besproken. Maar zoals je nu kunt zien bestaat het filmpje eigenlijk vooral uit dat moment. Het heeft geen zin om er dus langer omheen te draaien: ik heb geen antwoord op de vraag naar de zin van het leven... Is dat erg?

Ik heb wel heel veel antwoorden gehoord in mijn leven en ik heb veel van die antwoorden ook geprobeerd als mijn persoonlijke antwoord. Hoewel ik, geloof ik, nooit rechtstreeks de vraag heb gesteld aan mijn ouders of aan de dominee, vermoed ik dat ik in mijn opvoeding vooral heb meegekregen dat de zin van het leven te maken heeft met de dienst aan God. Ongeveer zoals de katholieke catechismus (waarmee ik niet opgroeide) de vraag stelt en beantwoordt: ‘Waartoe zijn wij op aarde? -Wij zijn op aarde om God te dienen en daardoor hier en hiernamaals gelukkig te worden’.

Het probleem van dergelijke antwoorden is dat ze niet zozeer een verwijzing zijn naar een zin of een doel buiten ons leven, maar vooral een opdracht om het leven op een bepaalde manier in te richten. Taalkundig gezegd: het is geen indicatief maar imperatief. Het veronderstelt dat mensen daarvoor kiezen - of niet! Terwijl toch de frase ‘de zin van het leven’ dat doet vermoeden dat er ergens een door alle mensen te ontdekken zin van het leven is. Maar de ongelofelijke variatie aan antwoorden die gegeven worden, laat zien dat er zoveel ‘zinnen’ van het leven zijn als er mensen zijn.

Tegen Annemiek Schrijver zei ik: 'Die zin is er eigenlijk altijd wel, maar pas als ze wegvalt (in lange donkere nachten, in perioden van depressie), pas dan vraagt ze om aandacht'. Ik leef niet zinloos of doelloos - in tegendeel! Mensen verlangen ernaar iets te doen, iets zichtbaar te maken, een stukje werkelijkheid te herscheppen. Mensen verlangen naar verbondenheid en heelheid en liefde. Dat is was ze doen, op duizend verschillende manieren. Dat is wat ik doe, op mijn manier. Is dat de zin van het leven? Zijn we daarom op aarde? De vraag lijkt me onzinnig. Wie zou het antwoord immers kunnen geven? We zijn er nou eenmaal en niemand van ons heeft daarom gevraagd. En nu we er toch zijn, willen we daar ook graag het beste van maken.

En persoonlijk vind ik dan het visioen van Jezus een goede optie voor ‘het beste’...

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

Vandaag 'geef' ik de Nachtzoen - op intetnet en op het digitale themakanaal Spirit24. Hier kun je ook de andere Nachtzoenen van deze week zien (Marcel van Amstel, Paul van Vliet, Tom Mikkers en Polo de Haas). Ook kun je daar je waardering voor de filmpjes laten blijken.

woensdag, december 02, 2009

En toch is er hoop!

Op een dag als vandaag, waarop het grijs is en grauw en nog koud en nat ook, zou ik bijna mijn eigen hoop en verwachting verliezen. Nieuws vinden dat je somber maakt is niet zo moeilijk - vandaag raakte ik somber door het nieuws dat de Protestantse kerk in Nederland gebruik maakt van telemarketing om geld te vinden. Nota bene! Mensen die ooit eens een boekje bestelden bij de kerk lopen de kans door een marketingbedrijf gebeld te worden met de vraag of ze de kerk hun geld willen geven. Hoe gek kan het worden? En wat mij nog treuriger stemde was dat velen mijn verontwaardiging niet eens begrepen.

Eerlijk, dit zou vandaag genoeg zijn om mij mijn hoop te doen verliezen. En dan is er nog zoveel meer dat mij somber stemmen kan - nee, dank je ik hoef geen hulp! Maar ik weiger daarvoor te zwichten! Ik weiger te zwichten voor cynisme en somberheid. Ik blijf geloven in de kracht van de hoop en ik blijf hopen op krachtig geloof. Cynisme en somberheid voeden zich met het verleden, maar hoop vindt zijn bron in de toekomst! Cynisme zwicht voor het gewicht van de status quo, maar hoop opent nieuwe ruimte, nieuwe kansen.

Gisteren vroeg Bert Jan van der Mieden (@vandermieden) mij via twitter waar volgens mij de oplossing van de crisis van de kerk lag. En plotseling wist ik het weer: in mensen! In mensen die gaan, mensen die geloven, mensen die durven. Niet in God, zullen vrome mensen mij vragen? Nee, niet God, maar in mensen die niet alleen geloven in God maar ook op God vertrouwen - en die in dat vertrouwen doen wat er gedaan moet worden... Zolang er in de kerk (of in de wereld) nog mensen zijn die een tegengeluid durven laten horen, zolang er mensen zijn die authentiek en eigenzinnig durven leven, zolang er mensen zijn die echt zijn en zich laten aanspreken op hun verantwoordelijkheid, zolang is er nog hoop.

En ja, die mensen zijn er nog altijd!
En ja, er is dus ook nog altijd hoop!

Het herinnerde mij eraan dat ik mijn hoopvolle filmpje over Church Lab nog niet had laten zien. Vooruit, bij deze dan!



De eerdere afleveringen vind je hier.


Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl

zondag, november 22, 2009

Maand van de spiritualiteit (3) De uitdaging

woensdag, november 18, 2009

The Age of Confusion: klimaathype of domme ontkenning?

Gisteravond heb ik de film ‘The age of Stupid’ gezien. De gemeente Groningen vertoont deze week de film gratis voor haar burgers. Het is een enigszins gedramatiseerde documentaire over de huidige staat van het klimaat, gezien door de denkbeeldige ogen van iemand uit 2055 die de ondergang van de aarde heeft aanschouwd. De prangende vraag is: waarom deden we niets toen het nog wel kon?

In de aanloop naar de klimaattop laait de discussie over de opwarming van de aarde weer allerwege op. Een voor mij betrekkelijk nieuw fenomeen is die van de ‘nieuwe klimaatsceptici’, waarvan Hans Labohm de meest bekende Nederlandse vertegenwoordiger is. Het luisteren naar zijn verhaal wekt bij mij veel verwarring. Als hij namelijk gelijk heeft, heeft hij heel goed nieuws: ‘Het valt allemaal reuze mee!’ Maar als hij er naast zit, vergist hij zich jammerlijk. Hoewel hij (en ook de andere sceptici die ik heb beluisterd op youtube) op mij geen overtuigende indruk maken, zou ik vooral graag de werkelijke feiten willen weten: is er wel of niet sprake van opwarming van de aarde? En is er wel of niet een relatie tussen CO2 uitstoot en opwarming van de aarde? Ik dacht dat dat alles inmiddels redelijk vast stond. De sceptici ontkennen dat met kracht.

Op de weblog van de NOS reageert weerman Gerrit Hiemstra op een gastblog van Hans Labohm. Onder beide blogs woedt een heftig debat. Ik heb ook gereageerd en ik neem die reactie hier over, omdat ik hoop dat in deze materie wat meer helderheid gevonden kan worden. Ik zie daarom uit naar de reacties.




Dag Gerrit Hiemstra en alle reageerders,

Sinds de jaren '80 volg ik het milieudebat. In die tijd was klimaatscepsis de norm. Het tegengeluid bestond uit de sombere voorspellingen. Gaandeweg leek het besef van enkelen het besef van velen te worden: ‘Er is wat aan de hand!’ Ik verkeerde daarom tot voor kort in de veronderstelling dat het goed nieuws is dat de problematiek nu breder erkend wordt en ook plaats krijgt in de politieke agenda. Bovendien dacht ik dat de urgentie voorlopig vooral toenam.

Kortgeleden ontdekte ik het geluid van de ‘nieuwe klimaatsceptici’ en ik ben verrast door hun toon van verongelijktheid. Op zich zouden zij staan voor een goede boodschap (‘het valt mee!’), maar door de boosheid van hun toon ontgaat het mij enigszins goede nieuws. Zij verwijten klimatologen en meteorologen nu een klimaathype. Ik vind het allemaal bijzonder bevreemdend. Laat ik daarom een paar vragen stellen die mij dwars zitten in dit debat:

1. Waarom zijn de klimaatsceptici zo boos? Als zij zo’n goede boodschap hebben, waarom voelen zij zich dan zo verongelijkt? Hier en daar bespeur ik het vermoeden van complotten – waar zou dat complot dan uit moeten bestaan? Wie heeft er baat bij een ‘klimaathype’? Volgens mij is het appèl van de milieubeweging voorlopig één die ons tegen het zere been van ons consumentisme en onze olieverslaving schopt.

2. Hebben we het allemaal over dezelfde data? Of verwijst iedereen naar eigen bronnen? Is het een verschil in bronnen of alleen een verschil in duiding van de data? En als de wetenschappelijke basis van bijvoorbeeld ‘Kyoto’ zo slecht is als het volgens de sceptici is, waarom gebruiken dan de VS dat niet als argument om niet te tekenen?

3. Begrijp ik goed dat ook Gerrit Hiemstra erkent dat er in de afgelopen 10 jaar een afvlakking van de opwarming is? Gaat het hier niet over een verschil in feiten, maar over een verschil in de interpretatie van die afvlakking? Maar waarom wordt dit ‘kale feit’ ons dan ook niet gewoon verteld?

4. We krijgen in het nieuws regelmatig te horen over de versnelde verdwijning van het landijs op Groenland en de permafrost in de poolgebieden en over het smelten van de Noordpool… hoe staat dat in verhouding tot de ‘afkoeling’ van de afgelopen 10 jaar? IJs kan niet liegen, lijkt me.

Ik hoop dat dit debat – hier en elders – op wat meer volwassen toon gevoerd kan worden. Het gelijk van de een of het gelijk van de ander zou toch ondergeschikt moeten zijn aan de toekomst van onze planeet. Persoonlijk hoop ik natuurlijk van harte dat de klimaatsceptici gelijk hebben (dat zou iedereen moeten hopen!), maar ik vind hun zaak voorlopig niet sterk. En als zij zich vergissen, vergissen ze zich heel ernstig!

Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl
 

blogger templates | Make Money Online