zondag, november 22, 2009
woensdag, november 18, 2009
The Age of Confusion: klimaathype of domme ontkenning?
Gisteravond heb ik de film ‘The age of Stupid’ gezien. De gemeente Groningen vertoont deze week de film gratis voor haar burgers. Het is een enigszins gedramatiseerde documentaire over de huidige staat van het klimaat, gezien door de denkbeeldige ogen van iemand uit 2055 die de ondergang van de aarde heeft aanschouwd. De prangende vraag is: waarom deden we niets toen het nog wel kon?
In de aanloop naar de klimaattop laait de discussie over de opwarming van de aarde weer allerwege op. Een voor mij betrekkelijk nieuw fenomeen is die van de ‘nieuwe klimaatsceptici’, waarvan Hans Labohm de meest bekende Nederlandse vertegenwoordiger is. Het luisteren naar zijn verhaal wekt bij mij veel verwarring. Als hij namelijk gelijk heeft, heeft hij heel goed nieuws: ‘Het valt allemaal reuze mee!’ Maar als hij er naast zit, vergist hij zich jammerlijk. Hoewel hij (en ook de andere sceptici die ik heb beluisterd op youtube) op mij geen overtuigende indruk maken, zou ik vooral graag de werkelijke feiten willen weten: is er wel of niet sprake van opwarming van de aarde? En is er wel of niet een relatie tussen CO2 uitstoot en opwarming van de aarde? Ik dacht dat dat alles inmiddels redelijk vast stond. De sceptici ontkennen dat met kracht.
Op de weblog van de NOS reageert weerman Gerrit Hiemstra op een gastblog van Hans Labohm. Onder beide blogs woedt een heftig debat. Ik heb ook gereageerd en ik neem die reactie hier over, omdat ik hoop dat in deze materie wat meer helderheid gevonden kan worden. Ik zie daarom uit naar de reacties.
Dag Gerrit Hiemstra en alle reageerders,
Sinds de jaren '80 volg ik het milieudebat. In die tijd was klimaatscepsis de norm. Het tegengeluid bestond uit de sombere voorspellingen. Gaandeweg leek het besef van enkelen het besef van velen te worden: ‘Er is wat aan de hand!’ Ik verkeerde daarom tot voor kort in de veronderstelling dat het goed nieuws is dat de problematiek nu breder erkend wordt en ook plaats krijgt in de politieke agenda. Bovendien dacht ik dat de urgentie voorlopig vooral toenam.
Kortgeleden ontdekte ik het geluid van de ‘nieuwe klimaatsceptici’ en ik ben verrast door hun toon van verongelijktheid. Op zich zouden zij staan voor een goede boodschap (‘het valt mee!’), maar door de boosheid van hun toon ontgaat het mij enigszins goede nieuws. Zij verwijten klimatologen en meteorologen nu een klimaathype. Ik vind het allemaal bijzonder bevreemdend. Laat ik daarom een paar vragen stellen die mij dwars zitten in dit debat:
1. Waarom zijn de klimaatsceptici zo boos? Als zij zo’n goede boodschap hebben, waarom voelen zij zich dan zo verongelijkt? Hier en daar bespeur ik het vermoeden van complotten – waar zou dat complot dan uit moeten bestaan? Wie heeft er baat bij een ‘klimaathype’? Volgens mij is het appèl van de milieubeweging voorlopig één die ons tegen het zere been van ons consumentisme en onze olieverslaving schopt.
2. Hebben we het allemaal over dezelfde data? Of verwijst iedereen naar eigen bronnen? Is het een verschil in bronnen of alleen een verschil in duiding van de data? En als de wetenschappelijke basis van bijvoorbeeld ‘Kyoto’ zo slecht is als het volgens de sceptici is, waarom gebruiken dan de VS dat niet als argument om niet te tekenen?
3. Begrijp ik goed dat ook Gerrit Hiemstra erkent dat er in de afgelopen 10 jaar een afvlakking van de opwarming is? Gaat het hier niet over een verschil in feiten, maar over een verschil in de interpretatie van die afvlakking? Maar waarom wordt dit ‘kale feit’ ons dan ook niet gewoon verteld?
4. We krijgen in het nieuws regelmatig te horen over de versnelde verdwijning van het landijs op Groenland en de permafrost in de poolgebieden en over het smelten van de Noordpool… hoe staat dat in verhouding tot de ‘afkoeling’ van de afgelopen 10 jaar? IJs kan niet liegen, lijkt me.
Ik hoop dat dit debat – hier en elders – op wat meer volwassen toon gevoerd kan worden. Het gelijk van de een of het gelijk van de ander zou toch ondergeschikt moeten zijn aan de toekomst van onze planeet. Persoonlijk hoop ik natuurlijk van harte dat de klimaatsceptici gelijk hebben (dat zou iedereen moeten hopen!), maar ik vind hun zaak voorlopig niet sterk. En als zij zich vergissen, vergissen ze zich heel ernstig!
Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl
In de aanloop naar de klimaattop laait de discussie over de opwarming van de aarde weer allerwege op. Een voor mij betrekkelijk nieuw fenomeen is die van de ‘nieuwe klimaatsceptici’, waarvan Hans Labohm de meest bekende Nederlandse vertegenwoordiger is. Het luisteren naar zijn verhaal wekt bij mij veel verwarring. Als hij namelijk gelijk heeft, heeft hij heel goed nieuws: ‘Het valt allemaal reuze mee!’ Maar als hij er naast zit, vergist hij zich jammerlijk. Hoewel hij (en ook de andere sceptici die ik heb beluisterd op youtube) op mij geen overtuigende indruk maken, zou ik vooral graag de werkelijke feiten willen weten: is er wel of niet sprake van opwarming van de aarde? En is er wel of niet een relatie tussen CO2 uitstoot en opwarming van de aarde? Ik dacht dat dat alles inmiddels redelijk vast stond. De sceptici ontkennen dat met kracht.
Op de weblog van de NOS reageert weerman Gerrit Hiemstra op een gastblog van Hans Labohm. Onder beide blogs woedt een heftig debat. Ik heb ook gereageerd en ik neem die reactie hier over, omdat ik hoop dat in deze materie wat meer helderheid gevonden kan worden. Ik zie daarom uit naar de reacties.
Dag Gerrit Hiemstra en alle reageerders,
Sinds de jaren '80 volg ik het milieudebat. In die tijd was klimaatscepsis de norm. Het tegengeluid bestond uit de sombere voorspellingen. Gaandeweg leek het besef van enkelen het besef van velen te worden: ‘Er is wat aan de hand!’ Ik verkeerde daarom tot voor kort in de veronderstelling dat het goed nieuws is dat de problematiek nu breder erkend wordt en ook plaats krijgt in de politieke agenda. Bovendien dacht ik dat de urgentie voorlopig vooral toenam.
Kortgeleden ontdekte ik het geluid van de ‘nieuwe klimaatsceptici’ en ik ben verrast door hun toon van verongelijktheid. Op zich zouden zij staan voor een goede boodschap (‘het valt mee!’), maar door de boosheid van hun toon ontgaat het mij enigszins goede nieuws. Zij verwijten klimatologen en meteorologen nu een klimaathype. Ik vind het allemaal bijzonder bevreemdend. Laat ik daarom een paar vragen stellen die mij dwars zitten in dit debat:
1. Waarom zijn de klimaatsceptici zo boos? Als zij zo’n goede boodschap hebben, waarom voelen zij zich dan zo verongelijkt? Hier en daar bespeur ik het vermoeden van complotten – waar zou dat complot dan uit moeten bestaan? Wie heeft er baat bij een ‘klimaathype’? Volgens mij is het appèl van de milieubeweging voorlopig één die ons tegen het zere been van ons consumentisme en onze olieverslaving schopt.
2. Hebben we het allemaal over dezelfde data? Of verwijst iedereen naar eigen bronnen? Is het een verschil in bronnen of alleen een verschil in duiding van de data? En als de wetenschappelijke basis van bijvoorbeeld ‘Kyoto’ zo slecht is als het volgens de sceptici is, waarom gebruiken dan de VS dat niet als argument om niet te tekenen?
3. Begrijp ik goed dat ook Gerrit Hiemstra erkent dat er in de afgelopen 10 jaar een afvlakking van de opwarming is? Gaat het hier niet over een verschil in feiten, maar over een verschil in de interpretatie van die afvlakking? Maar waarom wordt dit ‘kale feit’ ons dan ook niet gewoon verteld?
4. We krijgen in het nieuws regelmatig te horen over de versnelde verdwijning van het landijs op Groenland en de permafrost in de poolgebieden en over het smelten van de Noordpool… hoe staat dat in verhouding tot de ‘afkoeling’ van de afgelopen 10 jaar? IJs kan niet liegen, lijkt me.
Ik hoop dat dit debat – hier en elders – op wat meer volwassen toon gevoerd kan worden. Het gelijk van de een of het gelijk van de ander zou toch ondergeschikt moeten zijn aan de toekomst van onze planeet. Persoonlijk hoop ik natuurlijk van harte dat de klimaatsceptici gelijk hebben (dat zou iedereen moeten hopen!), maar ik vind hun zaak voorlopig niet sterk. En als zij zich vergissen, vergissen ze zich heel ernstig!
Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl
dinsdag, november 17, 2009
Bofkonten en het realisme
Afgelopen vrijdag mocht ik spreken tijdens een symposium dat IFES organiseerde voor theologiestudenten. Ik sprak er over de diepgaande veranderingen die onze tijd kenmerken en die voor zowel de kerk als de samenleving ingrijpende gevolgen hebben. Ik noemde de studenten ‘bofkonten’ en ‘mazzelaars’ – immers slechts enkele generaties hebben het voorrecht te leven op een kantelmoment in de tijd. Studenten van nu hebben dat voorrecht, niet op grond van begaafdheid, maar louter op grond van het feit dat ze nu leven. Een voorrecht en een verantwoordelijkheid.
Er zijn veel signalen die ons wijzen op de ingrijpende verandering. De structurele en doorgaande kerkverlating en kerkvergrijzing is daar één van. Binnen de kerk wordt er zeer verschillend gereageerd op deze ontwikkeling. Tot mijn verbazing ontwaar ik veel ontkenning – prof. G.H. van Kooten (hoogleraar in Groningen en eveneens spreker op het symposium) meende dat de somberende geluiden ‘van de kansel geweerd zouden moeten worden’. Het zou alleen maar een sfeer van negativiteit brengen en werken als selffulfilling prophecy…
Ik geloof daar, eerlijk gezegd, niks van. De enige mogelijkheid om tot verandering te komen is beginnen met de erkenning van de situatie. En die is niet best. Wie in de modder vast zit is niet gebaat bij de ontkenning van het vastzitten, maar uitsluitend bij de erkenning ervan. Dat is geen pessimisme, maar realisme. Realisme is het enige mogelijke beginpunt voor nieuwe hoop! De ingrijpende veranderingen van onze tijd ontnemen ons veel wat ons lief is en daarover mogen we rouwen. Maar de veranderingen scheppen ook nieuwe mogelijkheden, nieuwe ruimte, nieuwe uitdagingen. Wie die wil zien hoort bij de bofkonten…
Er zijn veel signalen die ons wijzen op de ingrijpende verandering. De structurele en doorgaande kerkverlating en kerkvergrijzing is daar één van. Binnen de kerk wordt er zeer verschillend gereageerd op deze ontwikkeling. Tot mijn verbazing ontwaar ik veel ontkenning – prof. G.H. van Kooten (hoogleraar in Groningen en eveneens spreker op het symposium) meende dat de somberende geluiden ‘van de kansel geweerd zouden moeten worden’. Het zou alleen maar een sfeer van negativiteit brengen en werken als selffulfilling prophecy…
Ik geloof daar, eerlijk gezegd, niks van. De enige mogelijkheid om tot verandering te komen is beginnen met de erkenning van de situatie. En die is niet best. Wie in de modder vast zit is niet gebaat bij de ontkenning van het vastzitten, maar uitsluitend bij de erkenning ervan. Dat is geen pessimisme, maar realisme. Realisme is het enige mogelijke beginpunt voor nieuwe hoop! De ingrijpende veranderingen van onze tijd ontnemen ons veel wat ons lief is en daarover mogen we rouwen. Maar de veranderingen scheppen ook nieuwe mogelijkheden, nieuwe ruimte, nieuwe uitdagingen. Wie die wil zien hoort bij de bofkonten…
maandag, november 09, 2009
Schreeuwen en luisteren
In een filmpje dat de Protestantse Kerk zelf heeft gemaakt in het kader van haar nieuwe ‘missionare elan’ klinkt het refrein van ontkenning bijna bezwerend: ‘We gaan onszelf niet zien als een organisatie die alleen maar krimpt’ en ‘Ik houd me niet voortdurend bezig met de vraag wat we hebben fout gedaan als kerk’. Nu moet gezegd worden dat er een nieuwe sfeer hangt rond de activiteiten van de afdeling ‘Missionair werk en kerkgroei’. Een sfeer van optimisme en nieuwe zakelijkheid.
Toch werkt het op mij enigszins bevreemdend. Een kerk die 60.000 leden per jaar verliest zou wel degelijk zichzelf een paar hele kritische vragen moeten stellen. Bovendien past bij dit grote verlies een toon van bescheidenheid. Wie dan meteen over ‘kerkgroei’ durft te spreken lijkt zich te overschreeuwen.
Zelf geloof ik vooral in een houding van ‘luisteren’. Luisteren naar de mensen die de kerk de rug hebben toegekeerd, luisteren naar de geluiden uit de samenleving, luisteren naar het ‘fluisteren van de Geest’: de nieuwe kansen die zich voordoen in de marges van kerk en samenleving. Maar ook luisteren naar mijn eigen onrust, mijn eigen verlangen, mijn eigen hart… In een reeks korte filmpjes in het kader van Church Lab wil ik je vertellen wat ik hoor als ik luister. Laat me gerust weten wat jij hoort.
Kijk hier Church Lab, aflevering 2: 'een krimpende kerk'
Toch werkt het op mij enigszins bevreemdend. Een kerk die 60.000 leden per jaar verliest zou wel degelijk zichzelf een paar hele kritische vragen moeten stellen. Bovendien past bij dit grote verlies een toon van bescheidenheid. Wie dan meteen over ‘kerkgroei’ durft te spreken lijkt zich te overschreeuwen.
Zelf geloof ik vooral in een houding van ‘luisteren’. Luisteren naar de mensen die de kerk de rug hebben toegekeerd, luisteren naar de geluiden uit de samenleving, luisteren naar het ‘fluisteren van de Geest’: de nieuwe kansen die zich voordoen in de marges van kerk en samenleving. Maar ook luisteren naar mijn eigen onrust, mijn eigen verlangen, mijn eigen hart… In een reeks korte filmpjes in het kader van Church Lab wil ik je vertellen wat ik hoor als ik luister. Laat me gerust weten wat jij hoort.
Kijk hier Church Lab, aflevering 2: 'een krimpende kerk'
Hier zie je aflevering 1
Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl
woensdag, november 04, 2009
Maand van de spiritualiteit: ontworteling
Het thema van de ‘Maand van de spiritualiteit’ is ‘wortel schieten’. Het is een mooi beeld dat ook in de bijbel veel wordt genoemd. Heel bekend is bijvoorbeeld Psalm 1 waar de rechtvaardige wordt vergeleken met een boom aan een beekje:
Hij zal zijn als een boom,
geplant aan stromend water.
Op tijd draagt hij vrucht,
zijn bladeren verdorren niet.
Alles wat hij doet komt tot bloei.
Maar veel mensen kennen ook de ervaring van ‘ont-worteld zijn’, losgerukt van de veilige bodem van het bekende. Door twijfel, door verdriet, door scheiding. Ontworteling is misschien nog wel een veel belangrijker thema in veel religieuze teksten. In de bijbel ontmoeten we Abraham, de zwerver voor God; we lezen over een volk in ballingschap, ver van het beloofde land; en we zien Jezus, de dakloze rabbi… Allemaal ontworteld en vervreemd. Maar misschien juist daarom wel diep verbonden met God.
In mijn boek ‘Van de kaart’ vertelde ik over mijn eigen ontworteling door de crisis van plotselinge twijfel. In onderstaande video vergelijk ik het met de sloop van een markante fabriek in Groningen.
Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl
In mijn boek ‘Van de kaart’ vertelde ik over mijn eigen ontworteling door de crisis van plotselinge twijfel. In onderstaande video vergelijk ik het met de sloop van een markante fabriek in Groningen.
Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl
zaterdag, oktober 31, 2009
Spiritualiteit gaat over... ons leven!
De maand van de spiritualiteit is begonnen. En dus klinken alom vragen als ‘bestaat God?’, ‘is er iets tussen hemel en aarde?’ en ‘is er leven na de dood?’ Interessante vragen, zondermeer! En de verhalen buitelen over elkaar heen - verhalen over indrukwekkende spirituele ervaringen, verhalen over bijna-dood, over ontmoetingen met engelen, over visioenen, over intuitie. Mooi en interessant, ik ben er helemaal voor. Ja, ik wil zulke verhalen ook horen.
En toch bekruipt mij soms het gevoel dat het eigenlijk over andere dingen zou moeten gaan in zo’n maand. Niet over de vraag waarin ik geloof, maar over de vraag waarvoor ik leef. Niet over de vraag of er iets is in de hemel, maar de vraag of er nog iets gebeuren kan op de aarde! Spiritualiteit als een snelle weg naar innerlijke vrede voor de rijke westerling lijkt me vooral een teken van de geesteloosheid van onze tijd. Jezus leerde zijn leerlingen bidden: ‘uw koninkrijk kome […] op aarde, zoals in de hemel’. Op aarde, ja! Die lijkt er niet echt op - dan is er dus werk aan de winkel.
Gisteren bezocht ik het symposium dat het Emerging Netwerk organiseerde en waar Shane Claiborne sprak. Een onverbeterlijke idealist die het in zijn hoofd haalt om gewoon te doen wat hij gelooft: ‘An other World is possible!’ Geen grote woorden, maar grote daden. Of zelfs dat niet, naar zijn eigen zeggen - Shane citeerde met instemming moeder Theresa: ‘kleine daden met grote liefde’. Veel spiritueler kan het niet, volgens mij.
Mijn bijdrage aan de Maand van de Spiritualiteit zal bestaan uit een serie korte video’s over mijn boek ‘Van de kaart’. Deel 1 maakte ik gisteren.
Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl
En toch bekruipt mij soms het gevoel dat het eigenlijk over andere dingen zou moeten gaan in zo’n maand. Niet over de vraag waarin ik geloof, maar over de vraag waarvoor ik leef. Niet over de vraag of er iets is in de hemel, maar de vraag of er nog iets gebeuren kan op de aarde! Spiritualiteit als een snelle weg naar innerlijke vrede voor de rijke westerling lijkt me vooral een teken van de geesteloosheid van onze tijd. Jezus leerde zijn leerlingen bidden: ‘uw koninkrijk kome […] op aarde, zoals in de hemel’. Op aarde, ja! Die lijkt er niet echt op - dan is er dus werk aan de winkel.
Gisteren bezocht ik het symposium dat het Emerging Netwerk organiseerde en waar Shane Claiborne sprak. Een onverbeterlijke idealist die het in zijn hoofd haalt om gewoon te doen wat hij gelooft: ‘An other World is possible!’ Geen grote woorden, maar grote daden. Of zelfs dat niet, naar zijn eigen zeggen - Shane citeerde met instemming moeder Theresa: ‘kleine daden met grote liefde’. Veel spiritueler kan het niet, volgens mij.
Mijn bijdrage aan de Maand van de Spiritualiteit zal bestaan uit een serie korte video’s over mijn boek ‘Van de kaart’. Deel 1 maakte ik gisteren.
Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl
maandag, oktober 26, 2009
Kan het anders?
Nu ik terug ben van mijn heerlijke verblijf in Zweden is het tijd weer een aantal zaken op te pakken. Church Lab is daar één van: het weliswaar soms gevaarlijke maar in mijn ogen absoluut noodzakelijke experiment dat we met de kerk van onze tijd aan moeten gaan. Ik zal er de komende weken over schrijven en spreken en ik denk dat dit de twee kernvragen zijn (1) hebben we het lef om de verantwoordelijkheid voor de kerk van morgen bij de jonge generatie te leggen? en (2) hebben we het geduld om het te laten ontstaan, zonder forceren? Want kant-en-klare oplossingen zullen lang niet altijd helpen. Nee, een lege ruimte creëren waarin iets kan ontstaan dat werkelijk nieuw is. Doodeng en veelbelovend!
Vanavond zal ik daarover spreken in Assen, uitgenodigd door de Protestantse Gemeente van die stad. Mag ik je vragen de komende tijd mee te denken?
Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl
Vanavond zal ik daarover spreken in Assen, uitgenodigd door de Protestantse Gemeente van die stad. Mag ik je vragen de komende tijd mee te denken?
Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl
Abonneren op:
Berichten (Atom)
